Mỗi ngày người ăn chay tiết kiệm được gì?
Mỗi ngày bạn ăn chay thay vì ăn nhiều thịt, bạn tiết kiệm khoảng 3.123 lít nước, 15,6 kg ngũ cốc, 2,6 m² đất rừng, 6,1 kg CO2 tương đương và cứu gần một sinh mạng động vật.
Đây cũng là cách so sánh mà công cụ tính toán thuần chay sử dụng: chế độ ăn của bạn so với một người ăn nhiều thịt, tức là ăn từ 100 g thịt trở lên mỗi ngày, gần với mức trung bình ở Hoa Kỳ.
| Mỗi ngày bạn tiết kiệm | Ăn chay | Thuần chay |
|---|---|---|
| Nước | 3.123 lít (825 gallon) | 4.164 lít (1.100 gallon) |
| Ngũ cốc | 15,6 kg (34,7 lbs) | 18 kg (40 lbs) |
| Đất rừng | 2,6 m² (26 ft²) | 3 m² (30 ft²) |
| CO2 tương đương | 6,1 kg (13,4 lbs) | 7,8 kg (17 lbs) |
| Sinh mạng động vật | gần 1 | 1 |
Trong một năm, một người ăn chay tiết kiệm khoảng 1,1 triệu lít nước và 2,2 tấn CO2e, đồng thời cứu được vài trăm con vật.
Người ăn chay cứu được bao nhiêu động vật?
Nhiều hơn hầu hết mọi người nghĩ. Gà và cá chiếm phần lớn số động vật bị giết để làm thực phẩm, và người ăn chay đã bỏ cả hai.
Counting Animals ước tính một người ăn chay ở Hoa Kỳ cứu được từ 371 đến 582 động vật mỗi năm. Con số này gồm khoảng 25 động vật trên cạn (gần như toàn bộ là gà), 12 con cá, khoảng 140 động vật có vỏ, cùng với cá tự nhiên bị đánh bắt để làm thức ăn cho vật nuôi hoặc mắc lưới ngoài ý muốn rồi bị vứt bỏ.
Người ăn thuần chay (vegan) chỉ cứu thêm được vài con mỗi năm so với con số đó: gà mái đẻ trứng, gà con trống bị giết ở trại ấp, cùng bò sữa và bê con. Vì thế công cụ hiển thị gần một con vật mỗi ngày cho cả hai chế độ ăn. Để xem phân tích đầy đủ, hãy đọc bài một người ăn thuần chay cứu được bao nhiêu động vật.
Ăn chay và ăn thịt: so sánh dấu chân carbon
Dữ liệu tốt nhất về chế độ ăn thực tế đến từ nhóm nghiên cứu EPIC-Oxford. Trong một nghiên cứu năm 2023 trên tạp chí Nature Food, các nhà khoa học tại Đại học Oxford đã đối chiếu chế độ ăn của 55.504 người với 570 đánh giá vòng đời sản phẩm, bao quát 38.000 trang trại ở 119 quốc gia.
| Chế độ ăn (mỗi ngày, 2.000 kcal) | CO2e | Đất nông nghiệp | Nước |
|---|---|---|---|
| Ăn nhiều thịt | 10,24 kg | 16,8 m² | 890 lít |
| Ăn ít thịt | 5,37 kg | 8,3 m² | 710 lít |
| Ăn cá (pescatarian) | 4,74 kg | 6,3 m² | 710 lít |
| Ăn chay | 4,16 kg | 6,0 m² | 530 lít |
| Thuần chay | 2,47 kg | 4,4 m² | 410 lít |
Chế độ ăn chay tạo ra khoảng 41% lượng khí thải nhà kính so với chế độ ăn nhiều thịt, cần 36% diện tích đất nông nghiệp và dùng 60% lượng nước. Bước từ ăn chay sang thuần chay nhỏ hơn, nhưng vẫn có ý nghĩa thực sự, vì bò sữa thải khí metan và cần cả thức ăn lẫn đồng cỏ.
Bạn muốn biết hai chế độ ăn khác nhau thế nào ngoài những con số? Hãy đọc bài thuần chay và ăn chay khác nhau thế nào.
Các con số cho người ăn chay được tính thế nào?
Công cụ bắt đầu từ các con số của người ăn thuần chay, vốn dựa trên mức tiêu thụ thịt và sữa trung bình ở Hoa Kỳ (nước, ngũ cốc và rừng) và nghiên cứu năm 2023 của Oxford (CO2). Sau đó, công cụ điều chỉnh theo tỷ lệ mức tiết kiệm mà chế độ ăn chay đạt được so với thuần chay trong cùng nghiên cứu Oxford:
- CO2: người ăn chay tiết kiệm 6,08 kg CO2e mỗi ngày, so với 7,77 kg của người ăn thuần chay (78%)
- Nước: 360 lít so với 480 lít nước tưới mỗi ngày (75%)
- Rừng và ngũ cốc: 10,8 m² so với 12,4 m² đất nông nghiệp mỗi ngày (87%), vì cây trồng làm thức ăn chăn nuôi là lý do chính khiến chăn nuôi cần nhiều đất đến vậy
- Động vật: gần bằng người ăn thuần chay, vì hầu hết động vật bị giết để làm thực phẩm là gà và cá
Bản thân con số về nước là dấu chân nước đầy đủ, bao gồm cả nước mưa dùng để trồng thức ăn chăn nuôi. Vì vậy nó lớn hơn nhiều so với lượng nước tưới trong bảng Oxford ở trên; chỉ có tỷ lệ 75% là lấy từ nghiên cứu đó.
Đây là các con số ước tính. Tác động thực tế của bạn phụ thuộc vào việc bạn ăn gì thay cho thịt, thực phẩm của bạn đến từ đâu, và bạn ăn bao nhiêu sữa và trứng.
Nguồn
- Vegans, vegetarians, fish-eaters and meat-eaters in the UK show discrepant environmental impacts (Nature Food, 2023)
- Dietary greenhouse gas emissions of meat-eaters, fish-eaters, vegetarians and vegans in the UK (Climatic Change, 2014)
- How many animals does a vegetarian save? (Counting Animals)
Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày người ăn chay tiết kiệm được bao nhiêu?
So với người ăn nhiều thịt, mỗi ngày người ăn chay tiết kiệm khoảng 3.123 lít (825 gallon) nước, 15,6 kg (34,7 lbs) ngũ cốc, 2,6 m² (26 ft²) đất rừng, 6,1 kg (13,4 lbs) CO2 tương đương và cứu gần một sinh mạng động vật.
Một người ăn chay cứu được bao nhiêu động vật mỗi năm?
Counting Animals ước tính một người ăn chay ở Hoa Kỳ cứu được từ 371 đến 582 động vật mỗi năm, tính cả động vật trên cạn, cá, động vật có vỏ và cá tự nhiên bị đánh bắt làm thức ăn chăn nuôi hoặc mắc lưới ngoài ý muốn. Phần lớn trong số này là gà và động vật biển, nên chỉ cần ăn chay là bạn đã cứu được gần như số động vật mà người ăn thuần chay cứu được.
Người ăn chay giảm được bao nhiêu CO2?
Trong một nghiên cứu năm 2023 của Đại học Oxford trên 55.504 người, chế độ ăn chay tạo ra 4,16 kg CO2 tương đương mỗi ngày, còn chế độ ăn nhiều thịt tạo ra 10,24 kg. Tức là tiết kiệm khoảng 6,1 kg mỗi ngày, hay khoảng 2,2 tấn CO2e mỗi năm.
Ăn chay có tốt cho môi trường không?
Có. So với người ăn nhiều thịt, người ăn chay trong nghiên cứu năm 2023 của Oxford chỉ tạo ra khoảng 41% lượng khí thải nhà kính, dùng 36% diện tích đất nông nghiệp và 60% lượng nước. Chế độ ăn thuần chay còn thấp hơn nữa, chủ yếu vì không có cả sữa lẫn trứng.
Công cụ tính toán ăn chay và thuần chay khác nhau thế nào?
Cả hai đều so sánh chế độ ăn của bạn với người ăn nhiều thịt. Con số của người ăn thuần chay cao hơn vì sản xuất sữa, phô mai và trứng vẫn cần thức ăn chăn nuôi, đất, nước và vẫn phát thải khí nhà kính. Người ăn thuần chay tiết kiệm khoảng 7,8 kg CO2e mỗi ngày, người ăn chay khoảng 6,1 kg.
Một người ăn chay tiết kiệm được bao nhiêu mỗi năm?
So với người ăn nhiều thịt, mỗi năm một người ăn chay tiết kiệm khoảng 1,1 triệu lít (300.000 gallon) nước, 5,7 tấn (12.700 lbs) ngũ cốc, 950 m² (9.500 ft²) đất rừng, 2,2 tấn (4.900 lbs) CO2 tương đương, đồng thời cứu khoảng 360 sinh mạng động vật.